Tô Vân Hy nhận email lúc 8 giờ 47 phút sáng thứ Hai, đúng lúc cô đang cầm cốc cà phê mà không uống.
Đây là thói quen xấu cô biết nhưng không sửa được: pha xong thì quên, nhớ ra thì nguội rồi, uống nguội luôn vì rót đi thì phí. Lâm Tư từng nói thói quen này biểu trưng cho rất nhiều vấn đề tiềm ẩn trong tính cách. Tô Vân Hy từng đáp Lâm Tư không nên làm biên tập mà nên đi làm thầy bói, vừa hợp nghề vừa không phải xử lý bản thảo của người khác.
Email từ hộp thư chung của phòng tiếp nhận. Bản thảo mới. Không có họ tên tác giả, không có tiểu sử, không có thư giới thiệu. Chỉ có file đính kèm tên `ban_thao.docx` và một dòng trong phần nội dung email: *Tôi muốn nhà xuất bản Thanh Hà biên tập cuốn này.*
Thế thôi.
Tô Vân Hy nhìn email một lúc. Quy định của Thanh Hà rõ ràng: tác giả phải cung cấp đủ thông tin cá nhân trước khi bản thảo được xem xét. Có lý do cho quy định đó — người vô trách nhiệm nộp file xong mất tích chiếm tỉ lệ cao đáng ngạc nhiên trong ngành xuất bản, cao hơn cả tỉ lệ người nộp hồ sơ xong quên ghi tên.
Cô chuẩn bị nhấn nút soạn thảo phản hồi tiêu chuẩn, loại mà cô đã viết đủ nhiều lần để đánh mù trên bàn phím mà không cần nhìn.
Rồi cô mở file ra.
Không biết tại sao. Không phải do tò mò đặc biệt. Có thể vì sáng thứ Hai bao giờ cũng chậm, hoặc vì cà phê đã nguội đến mức không còn lý do gì để tiếp tục cầm nữa.
Trang đầu tiên:
*Nghề của cô là từ chối.*
*Không phải từ chối người. Là từ chối câu chữ. Từ chối cảm xúc giả. Từ chối cái đẹp chưa đủ đẹp. Từ chối những câu tác giả tự thấy hay nhưng không có cơ sở để hay. Cô làm điều đó tám tiếng một ngày, năm ngày một tuần, và về nhà ngủ rất ngon vì lương tâm của người làm biên tập không bận về những thứ họ từ chối — nó chỉ bận về những thứ họ đã để lọt.*
Tô Vân Hy đọc đoạn đó hai lần.
Rồi đọc lần ba.
Không phải vì hay bất thường. Mà vì nó đúng đến mức khó chịu, kiểu đúng mà người ta chỉ viết được khi đã ngồi quan sát rất lâu trước khi đặt bút — hoặc khi người viết cũng làm nghề đó và biết từ bên trong.
Cô lật sang trang hai.
*Nhân vật của tôi tên Tố Uyên. Cô ấy là biên tập viên. Cô ấy ghét dấu chấm lửng vì nó là cách người viết trốn tránh việc phải nói thẳng. Cô ấy gạch chân câu thừa bằng bút đỏ. Cô ấy uống cà phê nguội vì hay quên. Cô ấy không thích bị hỏi "cảm thấy thế nào" vì câu hỏi đó hiếm khi thật sự muốn biết câu trả lời.*
Tô Vân Hy nhìn cốc cà phê trên bàn.
Nguội từ bao giờ.
Cô nhìn cây bút đỏ cắm trong hộp bút bên tay phải — thứ biểu tượng nghề nghiệp không ai ở phòng này còn dùng ngoài cô, vì mọi người đã chuyển sang comment trực tiếp trên file số cho tiện. Cô không chuyển vì comment trên file số bị lưu lại, ai cũng xem được, và đôi khi cô cần gạch một câu bằng bút đỏ với mức độ bực bội nhất định mà không muốn điều đó trở thành hồ sơ công ty.
Cô tiếp tục đọc.
Đọc hết trang ba. Rồi trang bốn. Rồi trang mười bảy mà không nhận ra mình đã đọc được mười mấy trang.
---
Lâm Tư gõ cửa phòng lúc chín rưỡi.
"Họp sáng." Cô thò đầu vào, nhìn màn hình của Tô Vân Hy. "Cô đang đọc gì vậy?"
"Bản thảo."
"Của ai?"
"Không biết."
Lâm Tư nhìn cô với vẻ mặt của người đang cân nhắc xem có nên lo lắng hay không. Kết quả cân nhắc thường là không vì Tô Vân Hy có xu hướng trả lời câu lo lắng bằng câu giao thêm việc.
"Cô có sao không?"
"Có họp thì đi họp đi."
Lâm Tư đi.
Buổi họp sáng kéo dài bốn mươi lăm phút. Tô Vân Hy tham gia đủ phần cần tham gia, ghi chú đủ thứ cần ghi, phát biểu đủ số lần để không bị nhắc. Nhưng đầu cô vẫn đang ở trang mười bảy của bản thảo không tên.
Nhân vật Tố Uyên. Biên tập viên. Ghét dấu chấm lửng. Uống cà phê nguội. Gạch chân bằng bút đỏ.
Tô Vân Hy không tin vào sự trùng hợp. Cô tin vào quan sát — rằng người viết tốt là người quan sát tốt, và người quan sát tốt thường đang quan sát ai đó cụ thể chứ không quan sát trừu tượng. Nhân vật không mọc ra từ không khí. Nhân vật mọc ra từ người thật mà tác giả đã nhìn đủ lâu để thấy.
Câu hỏi là: ai đang nhìn cô lâu đến vậy.
---
Buổi chiều cô đọc hết hai trăm trang đầu mà không rời bàn.
Thói quen của cô khi đọc bản thảo là gạch chân những câu thừa, đánh dấu những chỗ nhịp sai, viết "?" ở lề khi nhân vật làm điều vô lý hoặc khi tác giả giải thích điều đọc giả đã hiểu — kiểu giải thích thừa mà người ít tin vào độc giả hay mắc phải.
Hai trăm trang này, cô gạch được ba câu thừa, đánh dấu hai chỗ nhịp hơi chậm, và không viết "?" lần nào.
Ba câu thừa, hai chỗ chậm, không "?" — đó là thành tích tốt nhất cô từng chứng kiến trong nghề, kể cả với những tác giả đã xuất bản năm cuốn và có giải thưởng treo trên tường phòng làm việc.
Nam chính tên Hàn Tịnh — kiến trúc sư, xuất hiện từ chương ba. Ít nói. Nhưng mỗi lần mở miệng đều làm Tố Uyên phải nhớ, không phải vì anh ta nói điều lãng mạn mà vì anh ta nói điều đúng lúc — hai thứ đó khác nhau hoàn toàn và người ta hay nhầm.
Tô Vân Hy đọc cảnh họ lần đầu gặp nhau. Tố Uyên bước ra khỏi thang máy, va vào Hàn Tịnh, làm rơi cả xấp tài liệu. Hàn Tịnh nhặt lên, đưa lại, không nói xin lỗi, không nói không sao, chỉ nhìn vào mắt cô một giây rồi bước vào thang máy. Cửa thang máy đóng lại. Tố Uyên đứng giữa hành lang với xấp tài liệu đã được trả và cảm giác rằng có điều gì đó vừa xảy ra mà cô chưa kịp đặt tên.
Tô Vân Hy ghi vào tờ giấy nhớ: *Gặp gỡ không dùng va chạm để tạo cảm xúc giả. Đây là điểm hiếm.*
Rồi cô nhìn tờ giấy nhớ và nhận ra mình vừa đánh giá một cảnh tiểu thuyết như thể đang viết báo cáo. Nghề nghiệp là thứ khó tắt. Giống như cà phê nguội — luôn ở đó dù không ai còn để ý.
---
Trịnh Khải thò đầu vào lúc sáu rưỡi chiều.
Ông ta có thói quen gõ cửa và bước vào cùng một lúc, khiến thao tác gõ cửa trở thành hành động trang trí thuần túy. Bốn năm Tô Vân Hy làm ở Thanh Hà, cô chưa bao giờ thấy ông ta chờ câu trả lời.
"Cô còn đây à? Tôi tưởng cô về rồi."
"Tôi đang đọc."
"Bản thảo mới à? Của ai?"
"Chưa biết."
Ông ta nhìn màn hình cô một cái nhìn ngắn của người đã làm nghề đủ lâu để nhận ra thứ gì đó đáng chú ý. "Không có tên tác giả? Cô biết quy định không?"
"Biết."
"Vậy thì—"
"Tôi muốn đọc xong trước khi quyết định."
Khoảng im lặng. Trịnh Khải là người có kinh nghiệm đủ để biết khi nào không nên tiếp tục câu chuyện với Tô Vân Hy — đó là khi cô đã dùng câu ba chữ trở xuống hai lần liên tiếp.
"Thôi được. Đừng về muộn quá." Ông rút đầu ra.
Tô Vân Hy tiếp tục đọc.
---
Cô gửi email cho người nộp bản thảo lúc tám giờ tối, từ điện thoại, ngồi trong xe buýt trên đường về.
Bản nháp đầu: *Tôi đã đọc hai trăm trang đầu. Tôi muốn xem phần còn lại. Nhưng trước tiên tôi cần biết tên và thông tin liên lạc của anh/chị.*
Cô nhìn bản nháp đó, rồi xóa dòng "Nhưng trước tiên tôi cần biết tên và thông tin liên lạc của anh/chị."
Gửi đi với nội dung: *Tôi đã đọc hai trăm trang đầu. Tôi muốn xem phần còn lại.*
Cô không biết tại sao mình làm vậy. Có lẽ vì nếu hỏi tên người kia ngay bây giờ, người kia sẽ biết mình đang ở thế yếu. Và Tô Vân Hy không quen ở thế yếu — không phải trong nghề, không phải trong thương lượng hợp đồng, không phải trong bất cứ thứ gì có liên quan đến bản thảo.
Trả lời đến lúc cô vừa về đến nhà, đang cởi giày.
*Tôi sẽ gửi phần còn lại. Cảm ơn cô đã đọc.*
Không có tên ký.
Tô Vân Hy cởi xong chiếc giày kia, ngồi xuống ghế sofa, và mở laptop. File mới đã có trong hộp thư. Ba trăm trang tiếp theo.
Cô pha cà phê — lần này nhớ uống trước khi nguội — rồi bắt đầu đọc.
Cô uống hết cả cốc mà không nhận ra mình đang uống. Đó là lần đầu tiên trong nhiều tháng cô uống cà phê còn nóng.
Không hẳn vì cuốn sách làm cô quên cà phê. Là vì cuốn sách làm cô nhớ mình đang cầm cốc.
Hai thứ đó khác nhau. Cô biết cách phân biệt.
---
Ủng hộ Thần Truyện
Click link để Thần Truyện có thêm kinh phí...
Link: https://shopee.vn