Thứ Năm, mười giờ sáng.
Phòng họp số ba. Hai cốc nước. Ánh đèn vừa đủ.
Lần này không có bản in, không có sổ ghi chép, không có laptop. Tô Vân Hy đến tay không. Hàn Trạch cũng tay không.
Không có bản thảo ở giữa thì không còn gì để giả vờ đây là cuộc họp biên tập.
Họ ngồi xuống. Cô bên này, anh bên kia.
"Tôi muốn nói thứ gì đó trước," cô bắt đầu.
Anh gật đầu.
"Hai năm trước, trên forum Văn Chương Mở — tôi đã bình luận về bản nháp của anh. Bình luận đó tôi không ký tên thật vì tôi muốn nói thật mà không bị ràng buộc bởi vai trò nghề nghiệp." Cô nhìn thẳng vào anh. "Và tám tháng sau đó, khi bản thảo đầu tiên của Mặc Uyên nộp vào Thanh Hà, tôi nhận ra văn phong quen nhưng không kết nối được. Tôi reject dựa trên chất lượng thật sự — không phải vì biết anh là người tôi đã đọc trên forum."
Anh nghe. Không ngắt.
"Lần hai và lần ba cũng vậy. Tôi reject vì lý do kỹ thuật, không vì tôi biết hoặc không biết anh là ai." Cô dừng lại. "Điều tôi muốn anh biết là: những lần reject đó không liên quan đến chuyện cá nhân. Và việc biên tập lần này cũng vậy."
Hàn Trạch nhìn cô một lúc.
"Cô nghĩ tôi lo điều đó?"
"Tôi không biết anh lo gì. Nhưng tôi muốn nói rõ."
"Tôi biết cô reject vì lý do kỹ thuật." Anh nói thẳng. "Bản nháp đầu tiên tôi viết chưa đủ tốt. Bản thứ hai tốt hơn nhưng sai hướng. Bản thứ ba gần đúng nhưng tôi chưa tìm được người trong câu chuyện." Một khoảng dừng. "Lần này tôi tìm được."
"Anh tìm được vì anh viết về tôi."
"Không hẳn." Anh nhìn cô. "Tôi viết tốt nhất khi tôi hiểu nhân vật. Và tôi hiểu cô — không phải vì tôi theo dõi cô, mà vì hai năm đọc bình luận của cô trên forum, tôi hiểu cách cô đọc, cách cô nghĩ về câu chữ, cách cô phân biệt thật và giả trong văn bản." Anh dừng lại. "Khi tôi viết về người đó, tôi không thể viết sai."
Tô Vân Hy nhìn anh.
"Anh có biết," cô nói chậm, "rằng trên forum đó, bình luận dài nhất không phải của tôi."
Anh nhìn cô.
"Dài thứ hai," cô nói. "Bình luận dài nhất là của tài khoản *HanTrach_doc_sach*. Người đó bình luận về bản nháp của Mặc Uyên — trả lời từng điểm trong bình luận của tôi, đồng ý một số, không đồng ý một số, và đề xuất hướng phát triển cụ thể." Cô nhìn thẳng vào anh. "Tài khoản đó là của anh, phải không?"
Một khoảng dừng.
"Phải."
"Anh bình luận về bản nháp của chính mình."
"Bình luận dưới góc nhìn người đọc. Để xem bản thảo của mình trông như thế nào từ phía ngoài."
"Và tôi đã trả lời bình luận của anh."
"Cô trả lời rất chi tiết."
Tô Vân Hy ngồi im một lúc.
"Tôi đã cãi với anh về câu kết của chương mười hai."
"Cô nói câu đó thừa. Tôi nói không thừa." Khóe miệng anh nhích lên nhẹ. "Cô thắng. Tôi cắt câu đó trong bản chỉnh sau."
Cô nhìn anh. "Anh cắt câu đó."
"Cô đúng."
"Và anh không nói tôi đúng."
"Lúc đó cô chỉ là người bình luận ẩn danh trên forum. Không cần nói."
Tô Vân Hy nhìn anh một lúc lâu. Rồi cô nhìn xuống tay mình trên bàn.
Người đọc cô lần đầu — người đó cũng chính là người cô đã cãi trên forum về câu chữ, cùng tư duy về văn bản, cùng tiêu chuẩn về thứ nào nên giữ và thứ nào nên bỏ.
Người mà cô reject ba lần.
Người viết bản thảo tốt nhất cô đọc được trong năm năm làm nghề.
Cô không biết câu chuyện này buồn cười hay không. Cô biết nó hơi giống một trong những tiểu thuyết mà nếu tác giả nộp cho cô, cô sẽ ghi chú vào lề: *Coincidence nhiều quá, cần cơ sở hơn.*
Nhưng đây không phải tiểu thuyết. Đây là thứ đang xảy ra trong phòng họp số ba, thứ Năm, mười giờ sáng, không có bản thảo ở giữa bàn.
"Câu còn thiếu," cô nói.
Anh nhìn lên.
"Câu Tố Uyên trả lời trong chương tám mươi lăm." Cô nhìn thẳng vào anh. "Anh muốn tôi viết vào bản thảo hay nói thẳng?"
Một giây.
"Nói thẳng."
Tô Vân Hy nhìn anh — người đã ngồi đúng giờ mỗi thứ Năm, nghe từng câu góp ý mà không phản bác không vì lý do, viết tám mươi sáu chương về người mà anh hiểu cách đọc trước khi biết tên.
Người đã cắt câu thừa vì một người bình luận ẩn danh đúng.
"Tôi không biết anh đủ," cô nói. Không né tránh, không làm mềm. "Tôi biết cách anh viết, cách anh nghĩ về câu chữ, cách anh lắng nghe. Đó là nhiều hơn hầu hết người tôi biết đủ lâu hơn. Nhưng đó chưa phải là biết đủ."
Anh im lặng, nghe.
"Tôi muốn biết thêm. Không phải qua bản thảo. Qua những thứ khác."
Một khoảng im lặng vừa đủ dài để không phải im lặng ngẫu nhiên.
"Thứ Bảy tuần này," anh nói. "Cô có rảnh không?"
"Tùy mục đích."
"Đi cà phê. Không phải để nói về bản thảo."
Tô Vân Hy nhìn anh. "Quán nào?"
"Quán nào cô muốn. Nhiệt độ sáu mươi lăm độ."
Cô nhìn anh một lúc — nhìn người đã nhớ nhiệt độ cà phê của cô không phải để gây ấn tượng mà vì anh chú ý — rồi cô gật đầu.
"Được."
---
Thứ Bảy, họ gặp nhau ở quán cà phê nhỏ gần Hồ Tây, nơi Tô Vân Hy hay đến đọc sách vào cuối tuần.
Cô gọi americano. Nhân viên hỏi nhiệt độ. Cô nói sáu mươi lăm. Hàn Trạch không gọi gì khác ngoài cà phê đen bình thường.
Họ ngồi ở bàn góc trong, nơi ánh sáng vừa đủ để đọc nhưng không đủ để chụp ảnh tốt — tức là góc không ai chọn ngoài người thật sự muốn ngồi đó.
Không nói về bản thảo.
Tô Vân Hy hỏi anh lần đầu viết văn là khi nào. Anh nói mười sáu tuổi, trên một tờ giấy ô li vì không có giấy trắng, về một chuyến đi không xảy ra.
Cô hỏi chuyến đi đó đi đâu. Anh nói không nhớ. Cô không tin nhưng không hỏi thêm.
Anh hỏi cô lần đầu biết mình muốn làm biên tập là khi nào. Cô nói mười chín tuổi, đọc một cuốn sách mà sau đó cô tự hỏi ai là người đã giúp cuốn sách đó trở thành phiên bản tốt nhất của nó.
"Cô muốn là người đó."
"Tôi muốn biết cuốn sách đó trông như thế nào khi còn là bản thảo xấu."
Anh nhìn cô. "Cuốn gì?"
Cô nói tên. Anh nghĩ một lúc rồi nói: "Tôi có bản thảo gốc. Số hóa. Tìm được trên một diễn đàn cũ."
Tô Vân Hy nhìn anh. "Anh đang bịa."
"Tôi không bịa."
"Bản thảo gốc của cuốn đó không lưu hành."
"Không lưu hành công khai." Anh uống cà phê. "Tôi gửi cho cô xem nếu cô muốn."
Cô nhìn anh. Đây là loại câu chuyện mà nếu là cuộc gặp biên tập thì sẽ kết thúc bằng "tôi sẽ kiểm tra". Nhưng đây không phải cuộc gặp biên tập.
"Gửi đi," cô nói.
Anh gật đầu.
Họ ngồi ở đó đến gần hai giờ chiều. Uống thêm một cốc nữa — cô vẫn sáu mươi lăm độ, anh vẫn bình thường. Nói về sách, về những cuốn hay mà không ai biết, về câu hay nhất từng đọc, về câu dở nhất mà vẫn nhớ vì dở quá.
Không phải cuộc gặp lãng mạn theo nghĩa thông thường. Không ai tặng hoa, không ai nói câu nghe như phim.
Là cuộc gặp của hai người thích đúng loại câu chữ, ngồi đủ lâu để nhận ra mình đang nói chuyện với người hiếm.
---
Trên đường về, Tô Vân Hy mở điện thoại và vào file bản thảo của Hàn Trạch — file cô lưu offline từ tuần trước.
Tìm đến chương tám mươi lăm. Câu cuối.
*Cô không nói gì. Anh cũng không hỏi thêm. Mưa vẫn rơi. Cốc cà phê vẫn còn ấm.*
Cô gõ thêm vào bên dưới, bằng bút màu đỏ trong ứng dụng đọc file:
*Tố Uyên nhìn cốc cà phê trên bàn — vẫn còn ấm, lần đầu tiên trong lâu. Rồi cô nhìn người ngồi đối diện.*
*Cô nói: "Thứ Bảy tuần sau anh rảnh không?"*
*Hàn Tịnh nhìn cô. Không vội trả lời.*
*"Rảnh," anh nói.*
*Đó là câu còn thiếu. Không phải câu trả lời hoàn hảo. Là câu bắt đầu.*
Cô đọc lại đoạn mình vừa viết.
Rồi chụp màn hình, gửi cho Hàn Trạch qua email, không kèm lời giải thích.
Anh trả lời trong ba phút — nhanh hơn cả lần trước.
*Đây là lần đầu tiên biên tập viên viết vào bản thảo của tôi.*
Tô Vân Hy gõ: *Tôi không đang viên tập. Tôi đang trả lời câu hỏi.*
*Câu trả lời hay hơn tôi viết.*
*Vì người trả lời biết câu đó thật sự nói gì.*
Một phút im lặng. Xe buýt dừng một trạm, người lên người xuống.
Anh gõ: *Thứ Bảy tuần sau, cô rảnh không?*
Tô Vân Hy nhìn câu đó.
Nhìn ra cửa sổ xe buýt — phố xá buổi chiều, người đi bộ, tiệm sách nhỏ ở góc đường cô hay dừng lại mỗi lần đi qua.
Rồi cô gõ: *Rảnh.*
Gửi.
Đặt điện thoại xuống.
Nhìn ra ngoài.
Câu đó ngắn. Ngắn hơn cả câu Tố Uyên trả lời trong chương tám mươi lăm mà cô vừa viết.
Nhưng đây không phải bản thảo. Đây là câu trả lời thật. Và câu trả lời thật không cần dài — chỉ cần đúng.
*Rảnh.*
Đó là câu còn thiếu.
---
Vì lý do bản quyền, nội dung đã được thu gọn...
