Ngôi chùa Kōmyō-ji nằm cuối một con đường nhỏ trải sỏi, ẩn mình sau hàng thông già.
Vũ An xuống xe buýt, đi bộ khoảng mười phút theo bản đồ trên điện thoại. Con đường im ắng đến lạ — không tiếng xe, không tiếng người, chỉ có tiếng chim hót và tiếng gió xào xạc qua tán lá.
Rồi cô nhìn thấy ngôi chùa.
Hoặc chính xác hơn, cô nhìn thấy giàn giáo bao quanh ngôi chùa.
Kōmyō-ji không lớn — chỉ là một chánh điện với mái ngói cong vút, một sân trong lát đá, và một vườn thiền nhỏ phía sau. Nhưng dù nhỏ, ngôi chùa toát lên vẻ đẹp trầm mặc của thời gian. Những cột gỗ sẫm màu, mái ngói rêu phong, cánh cửa gỗ chạm khắc tinh xảo — tất cả đều mang dấu ấn của hơn một thế kỷ.
Và bên cạnh giàn giáo, có một người đàn ông đang quỳ trên nền gỗ.
Anh mặc quần tối màu và áo sơ mi trắng xắn tay, đang cẩn thận dùng bút lông nhỏ phết một lớp sơn mỏng lên mặt gỗ. Mái tóc đen hơi dài, buộc gọn sau gáy. Dáng người cao, lưng thẳng, tay di chuyển chậm rãi và chính xác — từng nhát bút mang theo sự tập trung tuyệt đối.
Vũ An đứng ở cổng, không dám bước vào.
Cô rút máy ảnh ra, chụp vài kiểu. Tiếng màn trập nhẹ nhàng, nhưng trong không gian yên tĩnh này, nó vang như tiếng chuông.
Người đàn ông ngẩng lên.
Đôi mắt anh — sâu, sẫm màu, sắc nét — nhìn thẳng về phía cô. Không giận dữ, không ngạc nhiên, chỉ là một ánh nhìn thăm dò bình thản.
"Sumimasen," Vũ An vội vàng nói, cúi đầu theo phản xạ. "Tôi... tôi là phóng viên từ Việt Nam. Tôi đang viết bài về ngôi chùa này."
Im lặng một nhịp.
Rồi người đàn ông đặt bút lông xuống, đứng dậy, và nói bằng tiếng Nhật chậm rãi — mà Vũ An chỉ hiểu được khoảng một nửa nhờ vốn tiếng Nhật sơ cấp:
"Chùa đang trùng tu. Không mở cửa cho khách tham quan."
"Tôi biết," cô đáp bằng tiếng Anh. "Nhưng tôi muốn viết về quá trình trùng tu. Về người làm công việc này."
Anh nhìn cô thêm một lát, rồi bất ngờ chuyển sang tiếng Việt — giọng lơ lớ, phát âm hơi cứng, nhưng rõ ràng từng chữ:
"Cô... người Việt Nam?"
Vũ An sững sờ. Trong tất cả những điều cô dự tính cho chuyến đi này, một kiến trúc sư Nhật Bản nói tiếng Việt không nằm trong danh sách.
"Anh... biết tiếng Việt?"
Anh gật đầu, đôi môi khẽ nhếch lên — không hẳn là nụ cười, nhưng có gì đó mềm lại trong ánh mắt.
"Mẹ tôi là người Việt."
Anh bước về phía cô, đưa tay ra. Bàn tay dính vết sơn và mùn gỗ, nhưng bắt tay chắc chắn.
"Miura Hayato. Gọi tôi là Hayato."
"Trần Vũ An. Gọi tôi là An."
Và đó là cách cô gặp anh — giữa một ngôi chùa cổ đang được vá lại từng vết nứt, dưới tán anh đào nở muộn, trong một buổi sáng mùa xuân Hokkaido.
Hayato dẫn cô đi một vòng quanh ngôi chùa, chỉ cho cô những chỗ hư hại cần phục hồi — mái ngói bị lệch, cột gỗ bị mối mọt, lớp sơn son đã bong tróc.
"Chùa này hơn trăm hai mươi năm," anh nói bằng tiếng Việt pha tiếng Nhật. "Thời Meiji xây. Bây giờ... già rồi. Cần người chăm sóc."
Cô quan sát cách anh chạm vào từng bề mặt gỗ — nhẹ nhàng, trân trọng, như đang chạm vào da thịt một sinh vật sống. Đôi tay to nhưng ngón dài, những ngón tay của người quen làm việc tỉ mỉ.
"Anh làm công việc này bao lâu rồi?" cô hỏi.
"Bảy năm."
"Vì sao anh chọn bảo tồn? Thay vì thiết kế tòa nhà mới, hiện đại?"
Hayato dừng bước trước cánh cửa chính của chánh điện. Trên cánh cửa gỗ sẫm màu, một bức chạm khắc hoa sen đã mờ theo thời gian nhưng vẫn nhận ra được từng cánh hoa uốn lượn.
"Bởi vì," anh nói chậm rãi, "xây mới thì ai cũng làm được. Nhưng giữ lại cái cũ... cần phải hiểu nó, yêu nó, kiên nhẫn với nó."
Anh quay sang nhìn cô, và Vũ An bất chợt nhận ra đôi mắt anh không chỉ sẫm màu — mà còn chứa đựng một nỗi buồn rất sâu, rất cũ, như lớp sơn son đã phai nhưng vẫn còn vương.
"Giống như con người vậy," anh nói thêm, giọng nhẹ hơn. "Đúng không?"
Vũ An không trả lời. Cô chỉ lặng lẽ giơ máy ảnh lên, chụp bức chạm khắc hoa sen — và trong khuôn hình, bàn tay Hayato vẫn đặt trên cánh cửa, như đang giữ lại một điều gì đó sắp trôi đi.
